Mijnexcursie Zuid-Limburg, 14-6-2014

landgraaf groeve
Dat heb ik nou altijd al willen doen!

Graven in zo’n oude storthoop van een Limburgse mijn.

Ze zeggen dat je daar de mooiste fossielen kunt vinden!

Resten van planten, dieren en wat er zoal niet leefde in dat lang vervlogen, tropische Carboon tijdperk. Was steenkool eigenlijk niet gewoon opgebouwd uit onder grote druk samengeperste resten van plant en dier? Prima geschikt om thuis in de haard te verbranden?

Zo heb ik dat tenminste vroeger op school geleerd.

Maar dat bleek niet het hele verhaal te zijn. Lang niet alles wat uit de Limburgse mijngangen gehakt werd, eindigde achter de mica ruitjes van moeders zwarte kolenkachel. Veel ervan was zelfs nog onbruikbaar voor de stoommachine of de chemische fabriek. Dergelijk nutteloos spul vond dan ook een roemloos einde op de storthoop. Zuid-Limburg was in die tijd bezaaid met zulke imposante zwarte bergen, die hoog boven alles uitstaken. Die hopen intrigeerden mij, wanneer ik er als kind langs kwam. Met mijn ouders op weg naar een (al dan niet zonnige) kampeervakantie.

Maar de gasbel van Slochteren betekende het doodvonnis voor de Nederlandse mijnen. Bijna alle mijngebouwen verdwenen. Waaronder die karakteristieke liftschachten met hun grote wielen.

Alleen de storthopen bleven.

Langzaam verzachtte de tijd de Limburgse wonden. De zwarte heuvels raakten overwoekerd. Voormalige mijnwerkers gingen Dafjes produceren in Born of aan de slag bij de DSM. De oude, roemruchte “Staatsmijnen” waren een chemiebedrijf geworden.

Nu al die vieze stenen uit de mijnbouwtijd onder het groen verdwenen waren, werden de heuvels langzaamaan herontdekt. Met een beetje creativiteit bleken deze verlaten plekken fantastische mogelijkheden te hebben. Van hooggelegen natuurpark tot overdekte skibaan.2014-06-28 18.22.49

Veel hopen werden afgegraven. Totdat er niets meer van over was. Daarmee verschrompelden ook de kansen voor geo-amateurs zoals ik, om er ooit nog eens op fossielenjacht te kunnen gaan.

Maar dan lees ik opeens een berichtje in de Gea-Maaswaarden-nieuwsbrief over een graafexcursie naar zo’n Limburgse storthoop. “Mede mogelijk gemaakt” (in RTL-termen) door de Geakring West-Brabant en het Mijnmuseum de Beukel in Meerssen.

De vervulling van zo’n levenswens laat ik natuurlijk niet ongemerkt aan me voorbijgaan. Ook mijn vrouw Marijke blijkt er wel oren naar te hebben. Al is er natuurlijk altijd een kansje, dat de in het vooruitzicht gestelde Limburgse vlaai daar ook iets mee te maken heeft.

Zo rond half elf arriveren we op de ontmoetingsplaats tegenover het museum. De meeste andere geofielen (eigenlijk: GEA-fielen) staan er al te wachten. Het mijnmuseum blijkt gevestigd in de kelder van een woonhuis. En wel het ouderlijk huis van de jonge museumconservator Roy Simons. Zijn opa, die zelf nog in de mijnen heeft gewerkt, was betrokken bij het ontstaan van dit aardige familiemuseum. Roy’s pa en ma zorgen, dat het de bezoekers aan niets ontbreekt. Op het terras maken we kennis met elkaar. Bij een Limburgse koffietafel-met-vlaai. Natuurlijk komt de actualiteit aan de orde. Voetbal en motorbendes. Oranje hamsters en Roy Donders juichpakken. De andere Roy leidt ons in groepjes intussen enthousiast rond. Langs zijn unieke collectie mijnwerkersspullen.

En dan mogen we eindelijk zelf aan de slag in zo’n storthoop. Ver weg van het museum, helemaal in Landgraaf. Je kunt eigenlijk niet echt van een “heuvel” spreken. Het ziet er meer uit als een, vrijwel leeggegraven, steengroeve. Bart (van Gea) en Roy hebben geregeld, dat we in de groeve mogen. En daar niet bang hoeven te zijn voor eventuele loslopende rottweilers. Er zijn zelfs sleutels beschikbaar voor het solide hek van de groeve, zodat onze auto’s op het terrein kunnen staan.2014-06-28 18.26.03

We lopen nog geen vijf minuten met emmer, houweel, hamer en rugzak de groeve in of het is al raak. Marijke houdt trots een steen omhoog met de afdruk van een varen. Als ik de rugzak neerzet, zien we op de zwarte stenen die overal liggen nog véél meer afdrukken. Stengels, bladeren, ja hele boomstammetjes hebben hun sporen in het carbonische gesteente achtergelaten. Zo tref ik ze zelfs bijna niet aan op buitenlandse vindplaatsen. We zijn in het echte fossielenzoekers-paradijs beland. Gewoon in ons eigen, zompige kikkerlandje…!

Het meeste gesteente laat zich gemakkelijk splijten, waarbij elke beitelslag nieuwe, gefossiliseerde plantenwerelden blootlegt. Soms gaat het zelfs zo gemakkelijk, dat de versteende schatten al verpulveren in je handen, vóór je je beitel hebt kunnen grijpen.

Op diverse plaatsen in de groeve zijn gelukszoekers uit ons gezelschap neergestreken. Op jacht naar versteende resten uit het Carboon. Meestal lacht het succes hen toe. Al lijkt de oogst verder van de ingang vandaan steeds minder rijk te worden.

De dreigende, grauwe wolkenlucht van vanmorgen is grotendeels verdwenen. De zon breekt volop door en zorgt voor een steeds aangenamer temperatuur. Al speurend en bikkend zien we op onze horloges de zoekuren wegtikken. Als het meegebrachte water op begint te raken, komt dat bij de meeste mensen de vochtbalans en werklust niet ten goede.

Dan dient het moment zich aan, waarop we de groeve moeten gaan verlaten. De graafexcursie zit er op. Vermoeid zeulen we onze uitgehakte carboonschatten mee. Terug naar de auto’s, die soms doorzakken onder het zware gesteente.

Op de parkeerplaats volgt het onvermijdelijke afscheid. Van elkaar en van deze rijke groeve.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s